Zo maak je de juiste keuze
Een strak gesnoeide haag geeft de tuin direct een verzorgde uitstraling. Met een goede heggenschaar kun je een haag gelijkmatig knippen, jonge scheuten verwijderen en struiken netjes in vorm houden. Maar welke heggenschaar moet je kiezen?
Er bestaan handmatige heggenscharen, elektrische modellen met een snoer, accu-heggenscharen en krachtige machines met een benzinemotor. Daarnaast verschillen heggenscharen in meslengte, tandafstand, gewicht en vermogen.
De beste keuze hangt af van de grootte van je tuin, de lengte en hoogte van de haag en het soort takken dat je wilt snoeien. In deze koopgids leggen we de verschillen uit en ontdek je waarop je moet letten bij het kopen van een heggenschaar.
Waarom een geschikte heggenschaar belangrijk is
Met een te kleine of te lichte heggenschaar duurt het snoeien van een grote haag onnodig lang. Een zware machine kan bij een kleine haag juist onhandig en vermoeiend zijn.
De juiste heggenschaar biedt verschillende voordelen:
- Je kunt sneller en gelijkmatiger snoeien.
- De machine past bij de dikte van de takken.
- Je armen, schouders en rug worden minder belast.
- Je kunt gemakkelijker een rechte snoeilijn volgen.
- De haag krijgt een netter resultaat.
- Je werkt comfortabeler en veiliger.
- Je voorkomt overbelasting van de machine.
Kijk daarom niet alleen naar de prijs of het vermogen. Ook het gewicht, de balans, de handgrepen en de lengte van het mes zijn belangrijk.
Wil je eerst weten welk ander gereedschap handig is voor het tuinonderhoud? Lees dan welk tuingereedschap heb je nodig?.
Welke soorten heggenscharen zijn er?
Heggenscharen kunnen op basis van hun aandrijving in vier hoofdgroepen worden verdeeld:
- Handmatige heggenscharen
- Elektrische heggenscharen met snoer
- Accu-heggenscharen
- Benzineheggenscharen
Daarnaast bestaan er telescopische heggenscharen voor hoge hagen en kleine struikscharen voor nauwkeurig vormsnoeiwerk.
Iedere uitvoering heeft eigen voor- en nadelen.
Handmatige heggenschaar
Een handmatige heggenschaar heeft twee lange messen en wordt met beide handen bediend. Je opent en sluit de handgrepen om takjes en bladeren door te knippen.
Dit type is vooral geschikt voor:
- Kleine hagen
- Jonge, zachte scheuten
- Het bijwerken van struiken
- Nauwkeurig vormsnoeien
- Plaatsen waar weinig geluid gewenst is
- Incidenteel tuinonderhoud
Een handheggenschaar heeft geen stroom, accu of brandstof nodig. Je kunt hem direct gebruiken en het onderhoud is relatief eenvoudig.
Voordelen van een handheggenschaar
- Stil tijdens het gebruik
- Geen snoer of accu nodig
- Licht en gemakkelijk te vervoeren
- Weinig onderhoud
- Geschikt voor nauwkeurig snoeiwerk
- Relatief voordelig
- Geen uitlaatgassen
Nadelen van een handheggenschaar
- Het snoeien kost meer tijd.
- Je moet zelf alle knipkracht leveren.
- Minder geschikt voor lange hagen.
- Kan zwaar zijn voor armen en schouders.
- Niet bedoeld voor dikke of harde takken.
Voor een kleine buxus, lage ligusterhaag of enkele struiken kan een handmatige heggenschaar voldoende zijn. Bij een lange erfafscheiding wordt een aangedreven model al snel praktischer.
Elektrische heggenschaar met snoer
Een elektrische heggenschaar wordt rechtstreeks aangesloten op het stopcontact. Dit type combineert een relatief laag gewicht met voldoende vermogen voor veel normale tuinhagen.
Een elektrische heggenschaar is geschikt voor:
- Kleine en middelgrote tuinen
- Hagen dicht bij de woning
- Regelmatig onderhoud
- Middellange hagen
- Gebruikers die geen accu willen opladen
Zolang de machine op het stopcontact is aangesloten, kun je blijven doorwerken. Je bent niet afhankelijk van de gebruiksduur van een accu.
Voordelen van een elektrische heggenschaar
- Meestal lichter dan een benzinemodel
- Direct en langdurig te gebruiken
- Geen brandstof nodig
- Vaak voordelig in aanschaf
- Relatief weinig onderhoud
- Geschikt voor veel gewone tuinhagen
Nadelen van een elektrische heggenschaar
- Het snoer beperkt je bewegingsvrijheid.
- Je hebt een stopcontact en vaak een verlengkabel nodig.
- Er bestaat een risico dat je de kabel raakt.
- Minder praktisch achter in een grote tuin.
- Niet iedere machine is geschikt voor dikke takken.
Leg de kabel tijdens het werk altijd achter je en uit de buurt van het bewegende mes. Gebruik alleen een geschikte buitenkabel en controleer deze vooraf op beschadigingen.
Accu-heggenschaar
Een accu-heggenschaar biedt veel bewegingsvrijheid. Je hebt geen verlengkabel nodig en kunt gemakkelijk rondom een haag werken.
De huidige accu-heggenscharen zijn geschikt voor veel kleine en middelgrote tuinen. De uiteindelijke werktijd hangt onder andere af van de accu, de dikte van de takken en de belasting van de machine.
Een accu-heggenschaar is handig voor:
- Kleine en middelgrote tuinen
- Hagen op afstand van een stopcontact
- Regelmatig onderhoud
- Tuinen met meerdere losse hagen
- Gebruikers die al accu’s van hetzelfde systeem hebben
- Snel en flexibel werken
Voordelen van een accu-heggenschaar
- Geen snoer tijdens het snoeien
- Veel bewegingsvrijheid
- Snel klaar voor gebruik
- Relatief stil
- Minder onderhoud dan een benzinemodel
- Geen directe uitlaatgassen
- Accu soms uitwisselbaar met ander tuingereedschap
Nadelen van een accu-heggenschaar
- De werktijd is beperkt.
- De accu moet worden opgeladen.
- Een extra accu verhoogt de aanschafprijs.
- Accu en machine kunnen samen behoorlijk zwaar zijn.
- De prestaties verschillen sterk per model.
- Accu’s verliezen na verloop van tijd capaciteit.
Controleer voor aankoop of de heggenschaar inclusief accu en oplader wordt geleverd. Sommige machines worden zonder accu verkocht omdat ze onderdeel zijn van een groter accusysteem.
Benzineheggenschaar
Een benzineheggenschaar heeft een brandstofmotor en is vooral bedoeld voor grote hagen, zware werkzaamheden en langdurig gebruik.
Deze machines worden veel gebruikt door hoveniers en terreinbeheerders. Voor een gemiddelde particuliere tuin is een benzinemodel vaak zwaarder en onderhoudsgevoeliger dan nodig.
Een benzineheggenschaar kan geschikt zijn voor:
- Zeer lange hagen
- Grote terreinen
- Zwaardere takken
- Langdurig professioneel gebruik
- Plaatsen zonder elektriciteit
- Intensief snoeiwerk
Voordelen van een benzineheggenschaar
- Veel vermogen
- Geschikt voor zwaar gebruik
- Geen kabel nodig
- Lang doorwerken na bijvullen
- Bruikbaar op grote terreinen
Nadelen van een benzineheggenschaar
- Zwaarder dan veel elektrische modellen
- Maakt meer lawaai
- Produceert uitlaatgassen
- Heeft meer onderhoud nodig
- Brandstof moet veilig worden opgeslagen
- Kan lastiger starten
- Meestal duurder in gebruik
Gebruik een benzineheggenschaar nooit in een afgesloten ruimte. Draag gehoorbescherming en volg de instructies voor brandstof, onderhoud en opslag.
Welke heggenschaar past bij jouw tuin?
De grootte van de tuin en de lengte van de haag vormen een goed uitgangspunt.
| Situatie | Geschikte heggenschaar |
|---|---|
| Enkele kleine struiken | Handheggenschaar |
| Kleine lage haag | Hand- of lichte accu-heggenschaar |
| Middelgrote tuin | Accu- of elektrische heggenschaar |
| Lange haag bij de woning | Elektrische of accu-heggenschaar |
| Hoge haag | Telescopische heggenschaar |
| Grote tuin zonder stopcontact | Accu- of benzineheggenschaar |
| Zeer lange en zware haag | Krachtige accu- of benzineheggenschaar |
| Nauwkeurig vormsnoeiwerk | Handheggenschaar of struikschaar |
Voor de meeste particuliere tuinen is een accu-heggenschaar een praktische en veelzijdige keuze. Heb je een kleine tuin en kun je gemakkelijk met een kabel werken, dan kan een elektrisch model voordeliger zijn.
Welke meslengte heb je nodig?
De meslengte bepaalt hoeveel haag je in één beweging kunt snoeien. Een lang mes helpt om grote oppervlakken sneller en rechter af te werken. Het maakt de machine echter ook zwaarder en minder wendbaar.
Globaal kun je de volgende indeling gebruiken:
- Een kort mes voor kleine struiken en smalle hagen
- Een middellang mes voor gewone tuinhagen
- Een lang mes voor brede en lange hagen
Een mes van ongeveer 40 tot 50 centimeter is vaak geschikt voor kleine hagen. Voor grotere hagen worden regelmatig modellen van ongeveer 50 tot 65 centimeter gebruikt.
Kies niet automatisch het langste mes. Een compact model kan prettiger zijn als je veel hoeken, rondingen of kleine struiken moet snoeien.
Wat betekent de tandafstand?
De tandafstand is de ruimte tussen de tanden van het snijblad. Deze afstand geeft een aanwijzing voor de dikte van de takken die tussen de messen passen.
Een grotere tandafstand betekent niet automatisch dat iedere dikke tak probleemloos kan worden doorgeknipt. Ook het vermogen van de motor, de scherpte van de messen en de hardheid van het hout spelen een rol.
Controleer daarom altijd de maximale snijdikte die de fabrikant vermeldt.
Probeer takken die te dik zijn niet met geweld door te zagen of knippen. Hierdoor kunnen de messen vastlopen of beschadigd raken. Gebruik voor dikke takken een takkenschaar of snoeizaag.
Bekijk ook onze koopgids welke snoeischaar kiezen? voor dunne takken en nauwkeurig snoeiwerk.
Hoe belangrijk is het gewicht?
Het gewicht van een heggenschaar heeft veel invloed op het comfort. Tijdens het snoeien houd je de machine meestal met beide armen voor je lichaam. Bij een hoge haag moet je hem soms langere tijd optillen.
Een verschil van enkele honderden grammen kan na een halfuur al merkbaar zijn.
Let bij het vergelijken op:
- Het totale gewicht
- Het gewicht inclusief accu
- De verdeling van het gewicht
- De positie van de handgrepen
- De lengte van het mes
- De trillingen tijdens het gebruik
- De mogelijkheid om van greep te wisselen
Een lichte machine die slecht in balans is, kan vermoeiender zijn dan een iets zwaarder model met een goede gewichtsverdeling.
Houd de heggenschaar indien mogelijk vóór aankoop vast. Controleer of je hem zowel horizontaal als verticaal comfortabel kunt bewegen.
Ergonomische en draaibare handgreep
Bij het snoeien van de zijkant van een haag houd je de machine anders vast dan bij het knippen van de bovenkant. Een draaibare achterhandgreep kan hierbij extra comfort bieden.
Je kunt de positie van de handgreep aanpassen zonder je polsen in een onnatuurlijke hoek te houden. Dit is vooral prettig bij lange hagen en regelmatig gebruik.
Let daarnaast op:
- Antislipmateriaal
- Voldoende ruimte voor handschoenen
- Een goed bereikbare veiligheidsschakelaar
- Een handbeschermer tussen je hand en het mes
- Een vergrendeling die niet onbedoeld wordt bediend
- Zo weinig mogelijk scherpe randen
Heb je een telescopische heggenschaar nodig?
Een telescopische heggenschaar heeft een lange of uitschuifbare steel. Hierdoor kun je hogere delen van een haag vanaf de grond bereiken.
Veel modellen hebben een kantelbare snijkop. Daarmee kun je de bovenkant van een hoge haag vanuit verschillende hoeken snoeien.
Een telescopisch model is geschikt wanneer:
- De haag boven je normale bereik uitkomt.
- Je liever niet op een ladder werkt.
- De bovenkant van de haag breed is.
- Je ook achterliggende takken wilt bereiken.
- Je meerdere hoge struiken hebt.
Het nadeel is dat de machine door de lange steel zwaarder kan aanvoelen. Het gewicht bevindt zich verder van je lichaam, waardoor je armen, schouders en rug extra worden belast.
Probeer niet langdurig boven schouderhoogte te werken. Neem regelmatig pauze en houd de steel zo dicht mogelijk bij je lichaam.
Een accuplatform kiezen
Heb je al een accuboormachine, grastrimmer, bladblazer of grasmaaier? Controleer dan of er binnen hetzelfde accusysteem ook een heggenschaar verkrijgbaar is.
Een gedeeld accuplatform heeft verschillende voordelen:
- Je hebt minder losse accu’s nodig.
- Je kunt dezelfde oplader gebruiken.
- Een reserveaccu is voor meerdere machines inzetbaar.
- Machines zonder accu zijn vaak goedkoper.
- Je opslag blijft overzichtelijker.
Controleer wel of de bestaande accu werkelijk geschikt is voor de heggenschaar. Een zware accu kan de werktijd verlengen, maar maakt de machine ook zwaarder.
Let bij een nieuw accusysteem op:
- De keuze aan beschikbare machines
- De prijzen van losse accu’s
- De capaciteit van de accu
- De oplaadtijd
- De garantie
- De verkrijgbaarheid van vervangende accu’s
- Het totale gewicht met accu
Welke heggenschaar voor een coniferenhaag?
Voor het regelmatig bijwerken van jonge coniferenscheuten kan een elektrische of accu-heggenschaar geschikt zijn. Laat de takken niet te dik worden voordat je gaat snoeien.
Oud coniferenhout kan hard zijn en sommige coniferen lopen vanuit kaal oud hout moeilijk opnieuw uit. Snoei daarom voorzichtig en zoek vooraf op welke snoeimethode geschikt is voor jouw soort conifeer.
Voor dikkere takken gebruik je een takkenschaar of snoeizaag.
Welke heggenschaar voor een beukenhaag?
Een beukenhaag kan meestal goed met een normale elektrische of accu-heggenschaar worden onderhouden. Regelmatig snoeien voorkomt dat de takken te dik worden.
Controleer vóór het snoeien of er geen vogelnesten in de haag aanwezig zijn. Een actieve nestplaats mag je niet verstoren. Bekijk de haag daarom zorgvuldig voordat je de machine start.
Welke heggenschaar voor een laurierhaag?
Een laurier heeft relatief grote bladeren. Een elektrische heggenschaar werkt snel, maar kan bladeren gedeeltelijk doorsnijden. Hierdoor kunnen bruine snijranden ontstaan.
Voor een klein aantal laurierstruiken kan nauwkeurig snoeien met een snoeischaar of handheggenschaar een mooier resultaat geven. Bij een lange laurierhaag is een aangedreven heggenschaar praktischer.
Dikke lauriertakken knip je met een takkenschaar of snoeizaag.
Veilig werken met een heggenschaar
Een heggenschaar heeft snel bewegende, scherpe messen. Zorg daarom dat je geconcentreerd en stabiel werkt.
Belangrijke veiligheidsmaatregelen zijn:
- Lees voor gebruik de handleiding.
- Controleer de messen op beschadigingen.
- Draag stevige schoenen.
- Gebruik een veiligheidsbril.
- Draag gehoorbescherming wanneer dat nodig is.
- Gebruik handschoenen bij het opruimen van snoeiafval.
- Houd beide handen aan de handgrepen.
- Houd omstanders, kinderen en huisdieren op afstand.
- Snoei niet bij slecht zicht.
- Gebruik de machine niet vanaf een instabiele ladder.
- Controleer de haag op draad, metaal en andere obstakels.
- Houd een stroomkabel uit de buurt van de messen.
- Verwijder de accu of stekker vóór reiniging en onderhoud.
- Raak vastgelopen takken nooit aan terwijl de machine kan starten.
- Werk niet wanneer je vermoeid bent.
Een gewone werkhandschoen beschermt je handen niet tegen bewegende messen. Houd je handen daarom altijd bij de daarvoor bestemde handgrepen.
Meer algemene adviezen vind je in onze categorie klustips.
Hoe snoei je een haag recht?
Begin met het verwijderen van lange uitstekende takken. Span eventueel een koord langs de haag om de gewenste hoogte aan te geven.
Werk vervolgens rustig en in gelijkmatige bewegingen:
- Snoei eerst de zijkanten.
- Beweeg de heggenschaar van onder naar boven.
- Houd het mes iets schuin ten opzichte van de haag.
- Verwijder steeds een dunne laag.
- Controleer regelmatig het resultaat vanaf een afstand.
- Snoei daarna de bovenkant.
- Verwijder losse takken uit de haag.
- Ruim het snoeiafval op.
Een haag mag aan de onderkant iets breder zijn dan aan de bovenkant. Hierdoor kan meer licht het onderste deel van de haag bereiken.
Knip liever meerdere kleine lagen dan in één keer te diep. Te ver terugsnoeien kan kale plekken veroorzaken.
Heggenschaar schoonmaken en onderhouden
Plantensap, stof en kleine resten blijven gemakkelijk aan de messen kleven. Hierdoor neemt de wrijving toe en kan de heggenschaar minder soepel gaan werken.
Maak de machine na gebruik als volgt schoon:
- Trek de stekker uit het stopcontact of verwijder de accu.
- Wacht totdat de messen volledig stilstaan.
- Verwijder losse bladeren en takjes met een borstel.
- Maak aangekoekt plantensap voorzichtig los.
- Controleer de messen op beschadigingen.
- Droog metalen onderdelen.
- Behandel de messen volgens de handleiding met een geschikt onderhoudsmiddel.
- Plaats de beschermkap over het mes.
- Berg de machine droog en buiten bereik van kinderen op.
Gebruik geen hogedrukreiniger om een heggenschaar schoon te maken. Water kan in de motor, accu-aansluiting of elektrische onderdelen terechtkomen.
Wanneer moeten de messen worden geslepen?
Botte messen trekken aan takken en bladeren in plaats van ze netjes af te snijden. Je kunt merken dat de heggenschaar minder gemakkelijk door de haag beweegt of steeds vaker vastloopt.
Mogelijke signalen van botte messen zijn:
- Rafelige snijvlakken
- Meer trillingen
- Minder gelijkmatig resultaat
- Vastlopende takken
- Langzamer werken
- Extra belasting van de motor
- Ongewone geluiden
Het slijpen van lange, dubbelzijdige heggenschaarmessen vraagt kennis en geschikt gereedschap. Laat dit bij twijfel uitvoeren door een onderhoudsbedrijf.
Verwijder nooit een beschermkap en demonteer geen machineonderdelen wanneer dit niet in de handleiding wordt toegestaan.
Een heggenschaar opbergen
Plaats na reiniging altijd de mesbeschermer. Berg de heggenschaar op een droge en afsluitbare plaats op.
Hang de machine alleen op aan een daarvoor geschikt ophangpunt. Zorg dat het mes niemand kan verwonden en dat een zwaar apparaat niet naar beneden kan vallen.
Bewaar accu’s volgens de aanwijzingen van de fabrikant. Bescherm ze tegen vocht, extreme hitte en strenge vorst. Laat een accu niet permanent in een vochtige schuur aan de oplader staan.
Bij een benzinemodel gelden aanvullende voorschriften voor brandstof en langdurige opslag.
Veelgemaakte fouten
Alleen naar het vermogen kijken
Een krachtige heggenschaar is niet automatisch de beste keuze. Een zwaar model kan voor een kleine haag juist onhandig zijn.
Een te lang mes kiezen
Een lang mes werkt snel op grote rechte oppervlakken, maar is minder wendbaar bij kleine struiken en hoeken.
Te dikke takken forceren
Gebruik een takkenschaar of snoeizaag wanneer een tak te dik is. Forceren kan de messen, tandwielen en motor beschadigen.
Een stroomkabel over het hoofd zien
Houd een verlengkabel altijd achter je en controleer voortdurend waar deze ligt.
Snoeien vanaf een onstabiele ladder
Het gewicht en de beweging van de machine kunnen je evenwicht verstoren. Gebruik een stabiel werkplatform of een geschikte telescopische heggenschaar.
Geen rekening houden met het accugewicht
Vergelijk het gebruiksklare gewicht inclusief accu. Een grote accu verlengt de werktijd, maar verhoogt ook de belasting.
De messen vuil opbergen
Plantensap en vocht kunnen corrosie en stroef bewegende messen veroorzaken. Maak de machine na gebruik schoon.
Heggenschaar kopen of huren?
Voor jaarlijks onderhoud is kopen meestal praktisch. Je hebt de heggenschaar dan beschikbaar zodra de haag moet worden gesnoeid.
Huren kan interessant zijn wanneer:
- Je maar één keer een grote haag snoeit.
- Je een bijzonder krachtige machine nodig hebt.
- Je een telescopisch model wilt uitproberen.
- Je nog niet weet welk type bij je past.
- Je geen opslagruimte hebt.
- De aanschafprijs relatief hoog is.
Controleer bij een huurmachine de messen, veiligheidsvoorzieningen, accu en meegeleverde accessoires. Vraag om uitleg wanneer je het apparaat nog niet eerder hebt gebruikt.
Checklist voor de aankoop
Beantwoord vóór aankoop de volgende vragen:
- Hoe lang en hoog is mijn haag?
- Hoe dik zijn de takken?
- Hoe vaak ga ik snoeien?
- Wil ik een snoer gebruiken?
- Heb ik al passende accu’s?
- Welke meslengte heb ik nodig?
- Wat is het gewicht inclusief accu?
- Is de achterhandgreep draaibaar?
- Kan ik de veiligheidsschakelaars gemakkelijk bedienen?
- Is de machine goed in balans?
- Zijn onderdelen en accu’s verkrijgbaar?
- Hoe lang is de garantie?
- Kan het mes worden geslepen of vervangen?
- Is een telescopisch model nodig?
- Waar ga ik de machine opbergen?
Veelgestelde vragen over heggenscharen
Wat is beter: een elektrische of accu-heggenschaar?
Een elektrische heggenschaar is vaak voordelig en kan onbeperkt doorwerken, maar je bent afhankelijk van een snoer. Een accu-heggenschaar biedt meer bewegingsvrijheid. Voor veel kleine en middelgrote tuinen is een accumodel de praktischste keuze.
Welke heggenschaar heb ik nodig voor een kleine tuin?
Voor een kleine haag kan een handheggenschaar of lichte accu-heggenschaar voldoende zijn. Een elektrisch model met snoer is ook geschikt wanneer de haag dicht bij een stopcontact staat.
Hoe lang moet het mes van een heggenschaar zijn?
Een kort mes is handig voor kleine struiken en nauwkeurig werk. Een langer mes werkt sneller bij een grote, rechte haag. Kies een lengte die je comfortabel kunt hanteren.
Kan een heggenschaar dikke takken knippen?
Alleen takken die binnen de aangegeven snijcapaciteit van de machine vallen. Gebruik voor dikkere takken een takkenschaar of snoeizaag.
Hoe vaak moet je een heggenschaar schoonmaken?
Verwijder na iedere snoeibeurt bladeren, takjes, vocht en plantensap. Hierdoor blijven de messen soepeler werken en verklein je de kans op corrosie.
Is een telescopische heggenschaar veilig?
Een telescopisch model kan veiliger zijn dan werken op een instabiele ladder. Het apparaat kan wel zwaar aanvoelen door de lange steel. Gebruik het daarom volgens de handleiding en neem regelmatig pauze.
Hoe lang werkt een accu-heggenschaar?
Dat verschilt per accu, machine en belasting. Dikke takken en intensief snoeien vragen meer energie. Bekijk de opgegeven gebruiksduur als indicatie en overweeg een reserveaccu voor een lange haag.
Conclusie
Welke heggenschaar je moet kiezen, hangt vooral af van de grootte en hoogte van je haag. Voor kleine struiken en nauwkeurig snoeiwerk kan een handheggenschaar voldoende zijn. Een elektrisch model is een voordelige keuze voor hagen dicht bij de woning, terwijl een accu-heggenschaar meer bewegingsvrijheid biedt.
Voor een gemiddelde particuliere tuin is een lichte en goed uitgebalanceerde accu-heggenschaar vaak de meest veelzijdige keuze. Een benzineheggenschaar is vooral interessant voor grote terreinen en zwaar of professioneel gebruik.
Let bij de aanschaf niet alleen op vermogen. De meslengte, snijcapaciteit, het totale gewicht en de vorm van de handgrepen bepalen voor een groot deel hoe prettig je werkt. Kies een machine die bij je tuin én je lichaamskracht past, onderhoud de messen goed en gebruik voor dikke takken altijd het juiste gereedschap.