7 eenvoudige manieren
Een schroef die niet meer loskomt, kan een eenvoudige klus behoorlijk vertragen. De schroevendraaier of bit draait rond, maar de schroef blijft stevig op zijn plaats zitten. Vaak is de uitsparing in de schroefkop beschadigd, waardoor het gereedschap geen goede grip meer heeft.
Gelukkig hoef je niet direct naar zwaar gereedschap te grijpen. Met een elastiekje, een andere bit of een goede tang krijg je veel beschadigde schroeven alsnog los. In deze klustip leggen we zeven praktische methoden uit om een dolgedraaide schroef te verwijderen.
Wat is een dolgedraaide schroef?
Bij een dolgedraaide schroef is de uitsparing in de schroefkop gedeeltelijk of volledig beschadigd. De bit of schroevendraaier kan daardoor niet meer goed aangrijpen.
Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer:
- Je een verkeerde maat bit gebruikt.
- De schroevendraaier schuin op de schroef staat.
- Je de machine op een te hoog toerental gebruikt.
- Je te weinig druk op de schroefkop uitoefent.
- De schroef vastgeroest zit.
- De gebruikte schroef van zacht metaal is gemaakt.
- De bit versleten of beschadigd is.
Hoe eerder je merkt dat het gereedschap begint door te draaien, hoe groter de kans dat je de schroef zonder beschadigingen kunt verwijderen.
Stop zodra de bit begint door te draaien
Blijf niet doorgaan wanneer de bit geen goede grip meer heeft. Iedere keer dat de bit door de schroefkop draait, wordt de uitsparing verder beschadigd.
Stop de machine, verwijder eventueel boorstof en controleer of je de juiste maat en het juiste type bit gebruikt. Soms lijkt een kruiskopbit goed te passen, terwijl je eigenlijk een ander formaat of type nodig hebt.
Gebruik bij voorkeur een nieuwe, onbeschadigde bit. Duw de machine stevig en recht tegen de schroef en probeer deze op een laag toerental los te draaien.
Lukt dit niet? Probeer dan een van de volgende methoden.
Methode 1: gebruik een breed elastiek
Een breed en stevig elastiek kan voor extra grip tussen de bit en de beschadigde schroefkop zorgen.
Zo pak je het aan:
- Leg een plat elastiek over de schroefkop.
- Plaats de schroevendraaier of bit stevig op het elastiek.
- Duw het gereedschap recht naar beneden.
- Draai de schroef langzaam linksom.
- Blijf gelijkmatige druk uitoefenen.
Deze methode werkt vooral bij een schroefkop die slechts licht beschadigd is. Is de uitsparing volledig rond geworden, dan biedt het elastiek meestal onvoldoende grip.
Methode 2: probeer een grotere bit
Soms past een iets grotere bit steviger in de beschadigde schroefkop. Plaats de bit voorzichtig in de uitsparing en controleer of deze zich goed vastzet.
Gebruik geen hoge snelheid. Zet de boormachine of accuschroevendraaier op een lage stand en oefen stevige druk uit. Een korte, gecontroleerde draaibeweging werkt meestal beter dan langdurig doordraaien.
Je kunt ook voorzichtig een passende Torx-bit in een beschadigde kruiskopschroef tikken. Gebruik hiervoor een kleine hamer. De Torx-bit kan zich in het metaal vastzetten en zo voldoende grip geven om de schroef los te draaien.
Houd er rekening mee dat de gebruikte bit door deze methode beschadigd kan raken.
Methode 3: pak de schroefkop vast met een tang
Steekt de schroefkop iets boven het materiaal uit? Dan kun je deze mogelijk met een combinatietang of griptang vastpakken.
Een griptang is hiervoor bijzonder geschikt, omdat je deze stevig rond de schroefkop kunt klemmen.
Werkwijze:
- Stel de tang af op de dikte van de schroefkop.
- Klem de tang zo strak mogelijk vast.
- Draai de schroef rustig linksom.
- Beweeg de tang steeds een klein stukje.
- Draai de schroef met de hand verder zodra dat mogelijk is.
Pak de schroefkop vanaf de zijkant vast. Zorg dat de tang niet wegglijdt en bescherm kwetsbare oppervlakken eventueel met schilderstape.
Wil je meer weten over tangen, schroevendraaiers en ander praktisch gereedschap? Bekijk dan ook onze artikelen over handgereedschap.
Methode 4: maak een nieuwe sleuf in de schroefkop
Wanneer de schroefkop goed bereikbaar is, kun je er een rechte sleuf in maken. Vervolgens gebruik je een platte schroevendraaier om de schroef los te draaien.
Je kunt de sleuf maken met:
- Een kleine metaalzaag
- Een roterend multigereedschap
- Een dunne slijpschijf
- Een geschikte metaalvijl
Maak de sleuf diep genoeg om de platte schroevendraaier grip te geven, maar slijp niet helemaal door de schroefkop heen.
Draag bij het slijpen altijd een veiligheidsbril. Er kunnen kleine metaalsplinters en vonken vrijkomen. Houd brandbare materialen uit de buurt en voorkom dat je het materiaal rond de schroef beschadigt.
Methode 5: gebruik een schroefuitdraaier
Een schroefuitdraaier, ook wel schroefverwijderaar genoemd, is speciaal ontwikkeld voor het verwijderen van beschadigde schroeven.
Een set bestaat meestal uit meerdere maten. Sommige uitvoeringen hebben aan één kant een frees waarmee je een opening in de schroefkop maakt. De andere kant draait zich vervolgens linksom in deze opening vast.
Globaal werkt het als volgt:
- Kies een uitdraaier die bij de schroef past.
- Plaats deze in de boormachine.
- Zet de machine in de linksomstand.
- Maak op lage snelheid een opening in de schroefkop.
- Draai de uitdraaier om wanneer dit bij jouw set nodig is.
- Laat de uitdraaier zich rustig in de schroef vastgrijpen.
- Blijf langzaam linksom draaien totdat de schroef loskomt.
Lees altijd de gebruiksaanwijzing van de betreffende set. Niet iedere schroefuitdraaier wordt op precies dezelfde manier gebruikt.
Ben je op zoek naar geschikt elektrisch gereedschap? Bekijk dan onze artikelen in de categorie elektrisch gereedschap.
Methode 6: boor de schroef voorzichtig uit
Werken de voorgaande methoden niet? Dan kun je de schroef als laatste mogelijkheid uitboren. Dit vraagt wel om nauwkeurigheid.
Gebruik een metaalboor die smaller is dan de schacht van de schroef. Markeer eerst het midden van de schroefkop met een centerpons. Hierdoor glijdt de boor minder snel weg.
Begin op een laag toerental en houd de boormachine recht. Boor voorzichtig in het midden van de schroef totdat de kop loskomt. Nadat je het bevestigde onderdeel hebt verwijderd, kun je het uitstekende restant vaak met een tang uitdraaien.
Let op: bij verkeerd boren kun je de schroefdraad of het materiaal rond de schroef beschadigen. Gebruik deze methode daarom alleen als voorzichtigere oplossingen niet werken.
Lees voor een goede boorhouding ook onze klustip over recht boren zonder uitschieten.
Methode 7: maak een vastgeroeste schroef eerst los
Een schroef kan niet alleen beschadigd zijn, maar ook door roest vastzitten. Breng in dat geval een kleine hoeveelheid geschikte kruipolie rond de schroef aan.
Laat de olie voldoende tijd intrekken. Tik daarna voorzichtig met een hamer op de schroefkop. De lichte trillingen kunnen helpen om de roestverbinding losser te maken.
Probeer de schroef vervolgens eerst een klein stukje vast en daarna linksom los te draaien. Deze korte beweging kan helpen om de verbinding te verbreken.
Gebruik niet te veel kracht. Een oude of verroeste schroef kan afbreken, waardoor verwijderen moeilijker wordt.
Hoe verwijder je een afgebroken schroef?
Bij een afgebroken schroef is de kop geheel of gedeeltelijk verdwenen. De beste aanpak hangt af van de positie van het resterende stuk.
De schroef steekt nog uit
Steekt een deel van de schroef boven het oppervlak uit? Pak het restant dan stevig vast met een griptang. Draai het rustig linksom en beweeg het eventueel eerst een klein stukje heen en weer.
De schroef zit gelijk met het oppervlak
Zit het restant gelijk met of onder het oppervlak? Dan heb je meestal een schroefuitdraaier nodig. Boor precies in het midden en werk op een laag toerental.
De schroef zit in hout
Soms kun je rondom de schroef een klein beetje hout weghalen, zodat je het restant met een tang kunt vastpakken. Vul de beschadiging na afloop met geschikt houtvulmiddel of een houten deuvel.
Veelgemaakte fouten
De verkeerde bit blijven gebruiken
Een bit die net niet goed past, beschadigt de schroefkop steeds verder. Controleer daarom altijd de maat en het type.
Op volle snelheid werken
Een hoge snelheid geeft minder controle. Gebruik een laag toerental en houd de bit stevig in de schroefkop.
De machine schuin houden
Een bit die schuin in de schroefkop staat, schiet gemakkelijker los. Houd de machine in het verlengde van de schroef.
Te veel kracht gebruiken
Bij overmatige kracht kan de schroef afbreken. Ook kun je met het gereedschap uitschieten en het werkstuk beschadigen.
Direct beginnen met uitboren
Uitboren is meestal de laatste oplossing. Probeer eerst een andere bit, een elastiek, een tang of een schroefuitdraaier.
Zo voorkom je dolgedraaide schroeven
Voorkomen is eenvoudiger dan verwijderen. Met een paar kleine aanpassingen verklein je de kans op beschadigde schroeven aanzienlijk.
- Gebruik altijd de juiste maat bit.
- Vervang versleten bits op tijd.
- Houd de machine recht.
- Oefen voldoende neerwaartse druk uit.
- Gebruik een lage snelheid bij het starten.
- Stel de slipkoppeling van de accuschroevendraaier goed af.
- Boor hard hout eerst voor.
- Gebruik schroeven van goede kwaliteit.
- Stop zodra je merkt dat de bit wegglijdt.
Bij hardhout is voorboren extra belangrijk. Kies een boor die iets smaller is dan de schacht van de schroef. Hierdoor kan de schroef gemakkelijker worden ingedraaid zonder dat de kop beschadigt of het hout splijt.
Bekijk voor meer handige oplossingen bij kleine en grote klussen ook onze andere klustips.
Welk gereedschap heb je nodig?
Afhankelijk van de staat en positie van de schroef kun je het volgende gereedschap gebruiken:
- Passende schroevendraaiers en bits
- Een breed elastiek
- Een combinatietang of griptang
- Een kleine hamer
- Een centerpons
- Een schroefuitdraaierset
- Een boormachine
- Metaalboren
- Een kleine metaalzaag of multitool
- Kruipolie
- Een veiligheidsbril
- Werkhandschoenen
Begin altijd met de eenvoudigste en minst ingrijpende methode. Zo beperk je de kans op beschadigingen aan het meubel, de muur of het werkstuk.
Conclusie
Een dolgedraaide schroef verwijderen lukt vaak nog met een passende bit, een breed elastiek of een goede griptang. Bij een ernstig beschadigde schroefkop kun je een nieuwe sleuf maken of een speciale schroefuitdraaier gebruiken.
Uitboren is pas de laatste mogelijkheid, omdat je daarmee ook het omliggende materiaal kunt beschadigen. Werk rustig, gebruik een laag toerental en draag bij boren of slijpen altijd een veiligheidsbril. Met het juiste gereedschap en een beetje geduld krijg je de meeste beschadigde schroeven alsnog los.