Verschillende soorten hamers uitgelegd

Een hamer behoort tot het bekendste handgereedschap, maar niet iedere hamer is geschikt voor dezelfde klus. Met een klauwhamer kun je spijkers inslaan en verwijderen, terwijl je voor tegelwerk, metaalbewerking of het plaatsen van bestrating een heel ander model nodig hebt.

Welke hamer heb je nodig voor jouw werkzaamheden? In deze koopgids bespreken we de belangrijkste soorten hamers, hun toepassingen en de punten waarop je bij het kopen moet letten.

Waarom bestaan er zoveel soorten hamers?

De vorm, het gewicht en het materiaal van een hamer bepalen waarvoor je hem kunt gebruiken. Een zware hamer levert veel slagkracht, maar is minder geschikt voor nauwkeurig werk. Een lichte hamer geeft meer controle, maar heeft niet genoeg kracht voor zwaar breekwerk.

Ook de hamerkop maakt verschil. Een stalen kop is geschikt voor spijkers en metaal, terwijl een rubberen kop voorkomt dat je het materiaal beschadigt. Door de juiste hamer te kiezen werk je niet alleen gemakkelijker, maar verklein je ook de kans op beschadigingen en ongelukken.

Ben je bezig met het samenstellen van een gereedschapskist? Bekijk dan ook onze basislijst met handgereedschap dat iedere klusser nodig heeft.

1. Klauwhamer: de beste hamer voor algemeen gebruik

De klauwhamer is waarschijnlijk de bekendste soort hamer. Aan één kant van de hamerkop zit een vlak slagvlak. Aan de andere kant bevindt zich een gebogen klauw waarmee je spijkers uit hout kunt trekken.

Een klauwhamer is geschikt voor:

• Het inslaan van spijkers
• Het verwijderen van spijkers
• Het monteren van houten constructies
• Kleine sloopwerkzaamheden
• Algemene klussen in en rond het huis

Voor de meeste thuisklussers is een klauwhamer van ongeveer 450 tot 500 gram een praktische keuze. Dit gewicht biedt voldoende slagkracht zonder dat de hamer snel vermoeiend wordt.

Rechte of gebogen klauw

Klauwhamers zijn verkrijgbaar met een rechte of gebogen klauw. Een sterk gebogen klauw geeft meer hefboomwerking bij het verwijderen van spijkers. Een rechte klauw is handig bij montage- en sloopwerkzaamheden, maar komt bij gewone huishoudelijke klussen minder vaak voor.

2. Bankhamer: geschikt voor metaalbewerking

Een bankhamer heeft een vlak slagvlak en aan de andere kant een smalle pen. Dit model wordt veel gebruikt door metaalbewerkers en monteurs.

Je kunt een bankhamer gebruiken voor:

• Het inslaan van metalen pennen
• Het bewerken en vormen van metaal
• Het losmaken van onderdelen
• Werkzaamheden met een doorslag
• Kleine montagewerkzaamheden

Bankhamers zijn verkrijgbaar in verschillende gewichten. Een lichte uitvoering geeft meer controle bij nauwkeurig werk. Een zwaarder model levert meer kracht bij grotere metalen onderdelen.

Gebruik bij metaalbewerking altijd een hamer waarvan de kop onbeschadigd is. Een vervormde of loszittende hamerkop kan gevaarlijke metaalsplinters veroorzaken.

3. Rubber hamer: slaan zonder beschadigingen

Een rubberen hamer heeft een zachte kop waarmee je kracht kunt uitoefenen zonder snel deuken, krassen of andere beschadigingen te veroorzaken.

Een rubber hamer is handig voor:

• Het leggen van tegels
• Het plaatsen van laminaat
• Het monteren van meubels
• Het aankloppen van houten verbindingen
• Het passend maken van onderdelen
• Werkzaamheden aan kwetsbare oppervlakken

Bij het leggen van tegels kun je de tegel voorzichtig in de lijm aankloppen. Bij laminaat gebruik je de rubberen hamer bij voorkeur in combinatie met een slagblok. Sla niet rechtstreeks op de kwetsbare rand van een laminaatplank.

Een witte rubberen hamer is geschikt voor lichte materialen waarop een zwarte hamer mogelijk strepen achterlaat.

4. Kunststof hamer voor nauwkeurig montagewerk

Een kunststof hamer lijkt op een rubber hamer, maar heeft meestal een hardere slagkop. Sommige modellen hebben verwisselbare slagdoppen met verschillende hardheden.

Deze hamer wordt onder andere gebruikt voor:

• Montage van machines en onderdelen
• Plaatsen van lagers en ringen
• Bewerken van plaatmateriaal
• Montage waarbij een stalen hamer schade kan veroorzaken
• Nauwkeurig werk in de werkplaats

Een kunststof hamer geeft meer controle dan een zware stalen hamer en beschadigt het werkstuk minder snel. Controleer wel welke hardheid geschikt is voor het materiaal waaraan je werkt.

5. Moker voor zwaar slag- en breekwerk

Een moker is een compacte, zware hamer met twee vlakke slagzijden. Door het hoge gewicht kun je met een relatief korte beweging veel kracht overbrengen.

Een moker is geschikt voor:

• Klein sloopwerk
• Het inslaan van stevige palen
• Werken met een steenbeitel
• Losmaken van vastzittende onderdelen
• Breken van stenen en tegels

Veel mokers wegen tussen de 1 en 2 kilogram. Voor algemeen gebruik is een model van ongeveer 1.000 tot 1.500 gram vaak voldoende.

Bij werkzaamheden met een beitel is een moker meestal handiger dan een gewone hamer. Het grotere slagvlak maakt het gemakkelijker om de beitel goed te raken.

Draag bij breekwerk altijd een veiligheidsbril. Splinters van steen, beton of metaal kunnen met hoge snelheid wegschieten.

6. Voorhamer voor grote sloopwerkzaamheden

Een voorhamer heeft een zeer zware kop en een lange steel. Je gebruikt de hamer met twee handen en kunt er bijzonder veel slagkracht mee opbouwen.

De voorhamer wordt gebruikt voor:

• Zwaar sloopwerk
• Breken van beton of metselwerk
• Inslaan van grote palen
• Splijten met een geschikte wig
• Losmaken van zware constructies

Voorhamers zijn onder andere verkrijgbaar met kopgewichten van ongeveer 3 tot 5 kilogram. Een zwaardere hamer is niet automatisch beter. Je moet hem veilig kunnen optillen, sturen en afremmen.

Zorg voor voldoende vrije ruimte om je heen en controleer vooraf of er niemand binnen het bereik van de hamer staat.

7. Tegelhamer voor het bewerken van tegels

Een tegelhamer heeft een relatief kleine hamerkop en een puntige of beitelvormige achterzijde. Het gereedschap is bedoeld voor het gecontroleerd bewerken en verwijderen van tegels.

Je kunt een tegelhamer gebruiken voor:

• Het voorzichtig verwijderen van tegels
• Het maken van kleine uitsparingen
• Het verwijderen van oude tegellijm
• Het bewerken van randen
• Kleine werkzaamheden met steen en keramiek

Voor het netjes op maat maken van moderne tegels is een tegelsnijder of geschikte elektrische tegelsnijmachine vaak nauwkeuriger. De tegelhamer is vooral nuttig bij kleine correcties en sloopwerkzaamheden.

8. Straathamer voor bestrating

Een straathamer is ontwikkeld voor het leggen en bewerken van straatstenen. De hamer heeft meestal een vlakke slagzijde en een smallere achterzijde.

Een straathamer wordt gebruikt voor:

• Het leggen van klinkers
• Aankloppen van straatstenen
• Bewerken van stenen
• Kleine correcties aan bestrating
• Vastzetten van stenen in het zandbed

Welke uitvoering je nodig hebt, hangt af van het soort bestrating. Bij kwetsbare stenen kan een rubber hamer een betere keuze zijn omdat deze minder snel zichtbare beschadigingen veroorzaakt.

9. Houten hamer voor houtbewerking

Een houten hamer wordt ook wel een houten klopper genoemd. De grote houten kop is geschikt voor werkzaamheden waarbij een stalen hamer het gereedschap of werkstuk kan beschadigen.

Een houten hamer gebruik je bijvoorbeeld voor:

• Werken met houtbeitels
• Monteren van houten verbindingen
• Meubelmakerij
• Beeldhouwen in hout
• Aankloppen van onderdelen

Het brede slagvlak maakt het gemakkelijker om een beitel te raken. Bovendien beschadigt de houten hamer het handvat van een houtbeitel minder snel dan een stalen hamer.

10. Terugslagvrije hamer

Een terugslagvrije hamer is gevuld met losse metalen kogeltjes of ander bewegend materiaal. Tijdens de slag beweegt deze vulling mee, waardoor de hamer minder sterk terugveert.

Dit type hamer is handig voor:

• Montagewerkzaamheden
• Losmaken van vastzittende onderdelen
• Carrosseriewerk
• Werken in beperkte ruimtes
• Werk waarbij terugslag ongewenst is

De beperkte terugslag zorgt voor meer controle en kan het werk minder belastend maken. Terugslagvrije hamers zijn vaak voorzien van een kunststof bekleding om het werkstuk te beschermen.

11. Las- en bikhamer

Een bikhamer heeft één of twee smalle, puntige uiteinden. Lassers gebruiken deze hamer om slak en resten van lasnaden te verwijderen.

Een bikhamer is een specialistisch stuk gereedschap. Voor gewone klussen in huis zul je hem waarschijnlijk weinig gebruiken. Wie regelmatig last, kan echter niet zonder een goede bikhamer en een geschikte staalborstel.

Draag bij het bikken altijd een veiligheidsbril. Kleine metaaldeeltjes kunnen onverwacht losspringen.

Hamer met houten, stalen of glasvezel steel?

Niet alleen de hamerkop, maar ook de steel heeft invloed op het gebruikscomfort en de levensduur.

Houten steel

Een houten steel heeft een traditionele uitstraling en absorbeert trillingen redelijk goed. Wanneer de steel beschadigd raakt, kun je hem bij veel hamers vervangen.

Controleer regelmatig op barsten, splinters en speling bij de hamerkop. Gebruik een hamer met een gescheurde steel niet meer.

Stalen steel

Een stalen steel is bijzonder sterk en vormt bij sommige klauwhamers één geheel met de hamerkop. Hierdoor kan de kop niet gemakkelijk losraken.

Staal geeft trillingen wel sterker door. Daarom zijn deze hamers meestal voorzien van een rubberen of kunststof handgreep.

Glasvezel steel

Een glasvezel steel is sterk, licht en goed bestand tegen vocht. Het materiaal dempt een deel van de trillingen en vraagt weinig onderhoud.

Een beschadigde glasvezel steel kun je meestal niet eenvoudig vervangen. Stop daarom met het gebruik wanneer je scheuren of diepe beschadigingen ziet.

Welk gewicht hamer heb je nodig?

Het juiste gewicht hangt af van de klus en je eigen kracht. Een zwaardere hamer geeft meer slagkracht, maar is vermoeiender en moeilijker nauwkeurig te sturen.

Als algemene richtlijn kun je denken aan:

Toepassing	Praktisch gewicht
Licht montagewerk	200–300 gram
Algemene klussen en spijkeren	450–500 gram
Metaalbewerking	300–800 gram
Werk met een beitel	1.000–1.500 gram
Zwaar sloopwerk	3.000–5.000 gram

Deze gewichten zijn richtlijnen. Het belangrijkste is dat je de hamer comfortabel en gecontroleerd kunt gebruiken.

Waar moet je op letten bij het kopen van een hamer?

Goede balans

Een uitgebalanceerde hamer voelt niet onnodig zwaar aan en is gemakkelijker te sturen. Houd verschillende modellen daarom bij voorkeur even vast voordat je een keuze maakt.

Comfortabele handgreep

De handgreep moet voldoende grip geven, ook wanneer je handen vochtig worden. Een ergonomische vorm vermindert de kans dat de hamer tijdens het slaan verdraait.

Stevige bevestiging

Controleer of de kop stevig met de steel verbonden is. Er mag geen voelbare speling tussen zitten.

Kwaliteit van de hamerkop

Het slagvlak moet glad en vrij van ernstige beschadigingen zijn. Gebruik nooit twee stalen hamers om rechtstreeks tegen elkaar te slaan. Daarbij kunnen harde metaalsplinters afbreken.

Geschikt voor de klus

Een goedkope universele hamer is niet altijd de beste keuze. Wanneer je regelmatig dezelfde werkzaamheden uitvoert, werkt een gespecialiseerde hamer meestal prettiger en veiliger.

Veilig werken met een hamer

Een hamer lijkt eenvoudig in gebruik, maar kan bij verkeerd gebruik vervelende verwondingen veroorzaken.

Houd rekening met deze veiligheidsregels:

• Draag een veiligheidsbril bij breek- en metaalwerk
• Controleer de hamer voor ieder gebruik
• Gebruik nooit een hamer met een losse kop
• Sla met het midden van het slagvlak
• Zorg dat je handen niet vlak naast het slagpunt zitten
• Kies een hamer die bij het materiaal past
• Houd omstanders buiten het slagbereik
• Gebruik geen beschadigde of gescheurde steel

Moet je een kleine spijker inslaan? Houd deze dan eerst vast met een tangetje, kartonnetje of speciale spijkerhouder. Zo verklein je de kans dat je op je vingers slaat.

Is één hamer voldoende voor een thuisklusser?

Voor eenvoudige werkzaamheden is een goede klauwhamer vaak voldoende. Wil je een veelzijdigere basisuitrusting, dan is een combinatie van drie hamers praktischer:

• Een klauwhamer van ongeveer 450 tot 500 gram
• Een rubber hamer voor kwetsbare materialen
• Een moker van ongeveer 1.000 tot 1.500 gram

Met deze drie modellen kun je de meeste montage-, vloer-, tuin- en lichte sloopwerkzaamheden uitvoeren.

Voor specialistische klussen kun je later een bankhamer, houten hamer, straathamer of ander model toevoegen. Zo bouw je geleidelijk een verzameling op die aansluit bij de werkzaamheden die je werkelijk uitvoert.

Een losse hamer of hamerset kopen?

Een hamerset kan interessant zijn wanneer je nog geen enkele hamer bezit. Controleer wel welke modellen in de set zitten. Een grote set is alleen voordelig wanneer je de verschillende hamers daadwerkelijk gaat gebruiken.

Gebruik je voornamelijk een klauwhamer? Dan kun je beter één degelijk model kopen dan een goedkope set waarvan de meeste onderdelen ongebruikt blijven.

Kijk voor meer hulp bij het samenstellen van je uitrusting bij onze koopgidsen voor gereedschap.

Conclusie: welke hamer moet je kopen?

Voor algemene klussen in huis is een klauwhamer van ongeveer 450 tot 500 gram de beste eerste keuze. Hiermee kun je spijkers inslaan, spijkers verwijderen en eenvoudige montagewerkzaamheden uitvoeren.

Een rubber hamer is een waardevolle aanvulling voor laminaat, tegels en kwetsbare onderdelen. Voor werk met een beitel of lichte sloopwerkzaamheden heb je meer aan een moker.

Kies vooral een hamer die prettig in de hand ligt, goed uitgebalanceerd is en voldoende controle biedt. De zwaarste of duurste hamer is niet automatisch de beste: het gereedschap moet passen bij de klus.