Soorten en maten uitgelegd

Een schroevendraaier lijkt eenvoudig gereedschap, maar er bestaan verrassend veel soorten en maten. Gebruik je een verkeerde schroevendraaier, dan kan deze uit de schroefkop schieten. Hierdoor beschadig je niet alleen de schroef, maar mogelijk ook het materiaal waaraan je werkt.

Welke schroevendraaier heb je nodig voor jouw klus? In deze koopgids leggen we de verschillen uit tussen platte, Phillips-, Pozidriv-, Torx- en andere schroevendraaiers. Ook lees je waarop je moet letten bij het kopen van een goede schroevendraaierset.

Waarom is de juiste schroevendraaier belangrijk?

De punt van de schroevendraaier moet precies in de uitsparing van de schroef passen. Wanneer de punt te klein, te groot of van het verkeerde type is, heb je minder grip. De schroevendraaier kan dan gemakkelijker uit de schroefkop glijden.

Een goed passende schroevendraaier zorgt voor:

Meer grip op de schroef
Minder kans op beschadiging
Een betere overdracht van kracht
Veiliger en comfortabeler werken
Gemakkelijker losdraaien van vastzittende schroeven

Controleer daarom altijd eerst het type en de maat van de schroef. Begin niet automatisch met de eerste kruiskopschroevendraaier die je in de gereedschapskist vindt.

Ben je jouw gereedschapscollectie nog aan het opbouwen? Bekijk dan ook ons overzicht met handgereedschap dat iedere klusser nodig heeft.

1. Platte schroevendraaier

De platte schroevendraaier heeft een rechte, afgeplatte punt. Deze past in schroeven met één rechte sleuf. Het is een van de oudste en bekendste uitvoeringen.

Een platte schroevendraaier gebruik je onder andere voor:

Traditionele sleufschroeven
Kleine elektrische aansluitingen
Oudere meubels en apparaten
Afstelwerkzaamheden
Openen van bepaalde batterijvakjes

Platte schroevendraaiers zijn verkrijgbaar in verschillende breedtes en diktes. De punt moet zo goed mogelijk aansluiten op de sleuf. Een te smalle schroevendraaier kan de schroefkop beschadigen, terwijl een te brede punt niet in de sleuf past.

Gebruik een platte schroevendraaier niet als beitel, koevoet of verfkrabber. De punt en het handvat zijn daar meestal niet voor ontworpen.

2. Phillips-kruiskopschroevendraaier

De Phillips-schroevendraaier is herkenbaar aan de eenvoudige kruisvormige punt. De maten worden aangeduid met de letters PH, gevolgd door een cijfer.

Veelvoorkomende maten zijn:

PH0 voor kleine schroeven
PH1 voor lichte montagewerkzaamheden
PH2 voor veel algemene schroeven
PH3 voor grotere en zwaardere schroeven

Voor klussen in en rond het huis is PH2 waarschijnlijk de meest gebruikte maat. Deze kom je bijvoorbeeld tegen bij meubels, beslag en verschillende soorten apparatuur.

Een Phillips-schroef heeft geen extra fijne lijnen tussen de vier hoofdsleuven. Zie je die wel, dan heb je waarschijnlijk te maken met een Pozidriv-schroef.

3. Pozidriv-schroevendraaier

Pozidriv lijkt sterk op Phillips, maar is niet hetzelfde. De Pozidriv-schroef heeft naast de gewone kruisvorm vier extra, kleinere lijnen. De bijbehorende schroevendraaier wordt aangeduid met PZ.

De meest voorkomende maten zijn:

PZ1 voor kleinere schroeven
PZ2 voor algemeen bouw- en montagewerk
PZ3 voor grotere schroeven

Vooral PZ2 wordt veel gebruikt bij houtschroeven en werkzaamheden in de bouw. Door de vorm kan een Pozidriv-schroevendraaier relatief veel kracht overbrengen.

Een Phillips-schroevendraaier past soms gedeeltelijk in een Pozidriv-schroef, maar heeft onvoldoende contact. Daardoor kan hij wegglijden en de schroefkop afronden. Gebruik dus altijd PZ op PZ en PH op PH.

Phillips en Pozidriv herkennen

Het verschil tussen deze twee kruiskopschroeven veroorzaakt regelmatig verwarring. Toch kun je ze met een beetje aandacht goed uit elkaar houden.

Kenmerk	Phillips	Pozidriv
Aanduiding	PH	PZ
Vorm	Eenvoudig kruis	Kruis met vier extra lijnen
Veelgebruikte maat	PH2	PZ2
Toepassing	Apparaten en algemeen montagewerk	Houtbouw en constructiewerk
Overdracht van kracht	Goed	Geschikt voor hogere kracht

Bekijk de schroefkop bij voldoende licht. Wanneer de markeringen moeilijk zichtbaar zijn, kun je voorzichtig beide passende maten proberen. De juiste schroevendraaier zit merkbaar steviger en heeft minder speling.

4. Torx-schroevendraaier

Een Torx-schroef heeft een stervormige uitsparing met zes punten. De vorm zorgt voor een goede grip en maakt het mogelijk om relatief veel kracht over te brengen zonder dat de schroevendraaier snel uit de schroef schiet.

Torx wordt veel gebruikt bij:

Fietsen
Auto’s en motoren
Machines
Meubels
Elektronica
Houtconstructies
Terrasschroeven

Torxmaten worden aangeduid met een T, bijvoorbeeld T10, T20, T25 en T30. Bij hout- en constructieschroeven zijn T20 en T25 veelvoorkomende maten.

Er bestaat ook Security Torx. Deze schroeven hebben een klein pinnetje in het midden. Je hebt hiervoor een speciale Torx-schroevendraaier of bit met een opening in de punt nodig.

5. Inbus- of hexschroevendraaier

Een inbusschroef heeft een zeshoekige uitsparing. Veel mensen gebruiken hiervoor een losse inbussleutel, maar er bestaan ook schroevendraaiers met een zeskantige punt.

Een inbusschroevendraaier is handig bij:

Meubels
Fietsen
Machines
Deurgrepen
Apparatuur
Modelbouw

Inbusschroevendraaiers geven vaak meer comfort en snelheid dan de bekende L-vormige inbussleutels. Voor schroeven die zeer vast zitten, kan een lange inbussleutel of ratel echter meer kracht leveren.

Let op het verschil tussen metrische maten en inchmaten. Een maat die bijna past, kan de binnenkant van de schroef beschadigen.

6. Precisieschroevendraaier

Precisieschroevendraaiers zijn kleine schroevendraaiers voor fijn en nauwkeurig werk. Ze hebben meestal een dun handvat met een draaibare achterzijde, zodat je de schroevendraaier met je vingertoppen kunt bedienen.

Je gebruikt ze bijvoorbeeld voor:

Brillen
Horloges
Speelgoed
Computers
Kleine elektronica
Camera’s
Afstandsbedieningen

Een precisieset bevat vaak kleine platte, Phillips-, Torx- en soms speciale beveiligingsbits. Controleer voor het openen van elektronica wel of je daarmee de garantie verliest.

Werk rustig en gebruik weinig kracht. Kleine schroeven zijn kwetsbaar en kunnen snel beschadigd raken.

7. VDE-schroevendraaier voor elektriciteit

Een VDE-schroevendraaier is geïsoleerd en bedoeld voor werkzaamheden aan elektrische installaties. Je herkent deze vaak aan de rood-gele handgreep en de isolatie rond de metalen schacht.

Gebruik voor elektrisch werk uitsluitend gereedschap dat daarvoor aantoonbaar geschikt en gekeurd is. Een handvat met een laagje kunststof maakt een gewone schroevendraaier nog geen veilige elektriciensschroevendraaier.

Belangrijke aandachtspunten:

Schakel altijd eerst de spanning uit
Controleer of de installatie echt spanningsloos is
Gebruik onbeschadigd VDE-gereedschap
Raak het ongeïsoleerde deel niet aan
Werk alleen aan installaties waarvoor je voldoende kennis hebt

VDE-gereedschap biedt extra bescherming, maar vervangt geen veilige werkwijze. Schakel bij twijfel een erkende elektricien in.

8. Stubby schroevendraaier

Een stubby is een extra korte schroevendraaier. Door het compacte handvat kun je ermee werken op plaatsen waar een normale schroevendraaier te lang is.

Dit model is handig:

Achter apparaten
In keukenkastjes
Onder een dashboard
Tussen leidingen
In kleine technische ruimtes

Het korte handvat geeft minder bereik, maar kan wel behoorlijk veel draaikracht leveren. Een stubby met verwisselbare bits is een compacte aanvulling op je gereedschapskist.

9. Haakse schroevendraaier

Wanneer zelfs een korte schroevendraaier niet past, kan een haakse uitvoering uitkomst bieden. Hierbij staat de bit in een hoek ten opzichte van het handvat.

Een haakse schroevendraaier gebruik je voor schroeven:

Dicht tegen een muur
Onder een plank
Achter een apparaat
Binnen in een kast
Tussen twee onderdelen

Er bestaan eenvoudige handmodellen en compacte haakse ratels. Een ratel maakt het mogelijk om een schroef met kleine bewegingen los of vast te draaien.

10. Ratel- en bithouderschroevendraaier

Een bithouderschroevendraaier heeft een aansluiting voor verwisselbare bits. Hierdoor kun je met één handvat verschillende soorten schroeven bedienen.

Een ratelschroevendraaier heeft bovendien een mechanisme waardoor je niet na iedere draaibeweging je hand hoeft te verplaatsen. Meestal kun je de ratel instellen op linksom, rechtsom en vast.

Voordelen van een bithouder zijn:

Veel soorten schroevendraaiers in één handvat
Compact op te bergen
Versleten bits zijn eenvoudig te vervangen
Geschikt voor verschillende specialistische schroeven
Vaak voordeliger dan veel losse schroevendraaiers

Een nadeel is dat een goedkoop ratelmechanisme speling kan krijgen. Ook zijn losse bits gemakkelijker kwijt te raken. Bewaar ze daarom in een overzichtelijke houder.

11. Slagschroevendraaier voor vastzittende schroeven

Een handslagschroevendraaier gebruik je om zeer vastzittende schroeven los te krijgen. Je plaatst een geschikte bit in de schroef en slaat met een hamer op de achterkant. De slag wordt daarbij omgezet in een korte draaiende beweging.

Dit gereedschap wordt vooral gebruikt bij:

Auto’s en motoren
Machines
Metalen constructies
Verroeste bevestigingen
Schroeven die met gewone kracht niet loskomen

Gebruik altijd een bit die geschikt is voor slagbelasting en draag een veiligheidsbril. Een handslagschroevendraaier is niet hetzelfde als een elektrische slagschroevendraaier.

Wil je weten welke hamer hiervoor geschikt is? Lees dan onze koopgids over verschillende soorten hamers.

12. Momentschroevendraaier

Met een momentschroevendraaier kun je schroeven met een vooraf ingestelde kracht vastdraaien. Dit is belangrijk bij kwetsbare of technische onderdelen waarbij te strak aandraaien schade kan veroorzaken.

Momentschroevendraaiers worden onder andere gebruikt voor:

Elektrische aansluitingen
Fietsonderdelen
Machines
Precisieapparatuur
Industriële montage

Voor gewone huishoudelijke klussen is dit gereedschap meestal niet noodzakelijk. Bij werkzaamheden waarvoor een fabrikant een specifiek aanhaalmoment voorschrijft, kan het wel belangrijk zijn.

Losse schroevendraaiers of een bitset?

Zowel losse schroevendraaiers als een bitset hebben voordelen. Welke keuze het beste is, hangt af van hoe vaak en waarvoor je het gereedschap gebruikt.

Voordelen van losse schroevendraaiers

Direct klaar voor gebruik
Prettige en stevige grip
Geen losse onderdelen
Verkrijgbaar met lange of dunne schachten
Vaak duurzamer bij intensief gebruik

Voordelen van een bitset

Veel verschillende profielen in één doos
Gemakkelijk mee te nemen
Neemt weinig ruimte in
Geschikt voor bijzondere schroeven
Bits zijn afzonderlijk te vervangen

Voor regelmatig gebruikte maten, zoals PH2, PZ2 en enkele Torxmaten, zijn losse schroevendraaiers erg prettig. Een bitset is een goede aanvulling voor maten en profielen die je minder vaak gebruikt.

Welke schroevendraaiers heb je als beginner nodig?

Voor de meeste klussen in huis hoef je niet direct tientallen losse schroevendraaiers te kopen. Een praktische basisset bestaat bijvoorbeeld uit:

Platte schroevendraaier van 3 millimeter
Platte schroevendraaier van 5 of 6 millimeter
Phillips PH1
Phillips PH2
Pozidriv PZ1
Pozidriv PZ2
Torx T15, T20 en T25
Kleine precisieset
Bithouder met een compacte bitset

Doe je werkzaamheden aan elektrische installaties, kies dan een afzonderlijke set gekeurde VDE-schroevendraaiers. Gebruik deze uitsluitend volgens de bijbehorende veiligheidsvoorschriften.

Waar moet je op letten bij het kopen van schroevendraaiers?

Een goed passende punt

De punt moet nauwkeurig gevormd zijn en goed in de schroef passen. Bij goedkope schroevendraaiers kan de punt sneller slijten of vervormen.

Sommige punten hebben een zwarte of ruwe afwerking die extra grip kan geven. Een magnetische punt is handig om kleine schroeven vast te houden, maar is niet bij iedere technische toepassing wenselijk.

Comfortabel handvat

Een goed handvat biedt voldoende grip en ligt prettig in de hand. Een dikker handvat maakt het gemakkelijker om veel draaikracht te zetten. Voor precisiewerk is juist een smaller handvat praktischer.

De overgang tussen het handvat en de schacht moet stevig zijn. Er mag geen voelbare beweging of speling tussen zitten.

Kwaliteit van de schacht

De metalen schacht moet sterk genoeg zijn om de draaikracht te verdragen. Een verchroomde schacht is beter beschermd tegen roest, terwijl de punt vaak een afzonderlijke behandeling heeft voor extra hardheid en grip.

Duidelijke maataanduiding

Een maataanduiding op de boven- of zijkant van het handvat bespaart veel zoektijd. Bij een complete set is een vaste houder handig om de maten overzichtelijk bij elkaar te bewaren.

Lengte van de schroevendraaier

Een lange schacht is handig voor diep gelegen schroeven. Een korte uitvoering werkt beter in beperkte ruimtes. Voor algemeen gebruik is een standaardlengte voldoende, maar één lange en één korte bithouder kunnen nuttige aanvullingen zijn.

Slagkap en doorgaande kling

Sommige stevige schroevendraaiers hebben een metalen slagkap en een metalen schacht die volledig door het handvat loopt. Deze modellen kunnen geschikt zijn voor zwaarder montagewerk.

Sla nooit op een gewone schroevendraaier. Gebruik hiervoor alleen gereedschap waarvan de fabrikant uitdrukkelijk aangeeft dat het tegen slagbelasting bestand is.

Veelgemaakte fouten bij het gebruik

Een beschadigde schroef is vaak het gevolg van verkeerd gebruik. De meest voorkomende fouten zijn:

PH en PZ door elkaar halen
Een te kleine maat gebruiken
De schroevendraaier scheef houden
Te weinig druk op de schroef zetten
Een versleten punt blijven gebruiken
Een platte schroevendraaier als beitel gebruiken
Te veel kracht zetten op een kleine schroef
Een gewone schroevendraaier gebruiken voor elektrisch werk

Plaats de punt volledig in de schroef en houd de schroevendraaier zo recht mogelijk. Geef tijdens het draaien voldoende druk in de lengterichting, maar forceer de schroef niet.

Wat kun je doen bij een beschadigde schroefkop?

Wanneer de schroevendraaier geen grip meer krijgt, stop dan met doordraaien. Iedere nieuwe poging met de verkeerde maat kan de schade groter maken.

Je kunt het volgende proberen:

Maak de schroefkop goed schoon.
Gebruik exact het juiste profiel en de juiste maat.
Druk de schroevendraaier stevig en recht in de schroef.
Probeer een brede elastiek tussen de bit en schroef voor extra grip.
Gebruik bij voldoende ruimte een griptang.
Gebruik als laatste mogelijkheid een schroefuitdraaiset.

Bij een vastgeroeste schroef kan kruipolie helpen. Laat deze eerst voldoende inwerken voordat je opnieuw probeert te draaien.

Wanneer gebruik je een accuschroefmachine?

Voor het monteren van één kast of het vastzetten van enkele schroeven is een handschroevendraaier vaak voldoende. Je hebt hiermee veel controle en voelt beter hoeveel weerstand de schroef geeft.

Een accuschroefmachine is praktischer wanneer je:

Veel schroeven moet verwerken
Lange houtschroeven gebruikt
Regelmatig meubels monteert
Een terras of houten constructie maakt
Snel wilt kunnen doorwerken

Begin bij kwetsbare materialen met een lage koppelinstelling. Draai de laatste slag eventueel met de hand aan om beschadiging of te diep indraaien te voorkomen.

Meer informatie over machines en accu’s vind je bij onze koopgidsen over elektrisch gereedschap.

Schroevendraaiers veilig gebruiken

Hoewel een schroevendraaier eenvoudig gereedschap is, kan de punt bij uitschieten een vervelende verwonding veroorzaken.

Werk daarom volgens deze basisregels:

Controleer de punt en het handvat voor gebruik
Gebruik altijd de juiste soort en maat
Houd je vrije hand niet achter de schroef
Zet het werkstuk stevig vast
Draag bij risicovol werk een veiligheidsbril
Gebruik geen schroevendraaier met een gebroken handvat
Schakel elektrische installaties volledig spanningsloos
Gebruik een schroevendraaier nooit als priem of beitel

Berg scherpe precisieschroevendraaiers en losse bits na gebruik veilig op, zeker wanneer er kinderen in de buurt zijn.

Conclusie: welke schroevendraaier moet je kopen?

Voor de meeste klussen heb je minimaal enkele platte, Phillips- en Pozidriv-schroevendraaiers nodig. PH2 en PZ2 behoren tot de meest gebruikte maten. Een kleine Torx-set is eveneens verstandig, omdat stervormige schroeven steeds vaker voorkomen.

Een compacte set losse schroevendraaiers biedt veel gebruiksgemak. Vul deze aan met een bithouder en bitset voor minder gebruikelijke maten. Voor elektronica is een precisieset handig en voor elektriciteitswerk heb je veilige, gekeurde VDE-schroevendraaiers nodig.

Het belangrijkste is dat de punt exact bij de schroef past. Met de juiste soort en maat werk je gemakkelijker, veiliger en voorkom je beschadigde schroeven.

Bekijk voor meer hulp bij het kiezen van gereedschap alle koopgidsen van KMshop.

Welke schroevendraaier heb je nodig?